در آیه 130 سوره صافات داریم «سلامٌ علی الیاسین» - که طبق قرائت دیگری -  «سلامٌ علی آل یاسین» این آیه یعنی سلام بر آل پیامبر.

کدام یک از این دو قرائت صحیح است؟؟؟؟؟

از اینجا شروع شد که حاج‏آقا آقازاده در یکی از سخنرانی‏هایشان در مورد صلوات بر رسول الله و آل او به حدیثی از امام رضا (ع) اشاره فرمودند که:

 در مجلس مأمون در حضور امام هشتم، سخن از مسئله‏اى به ميان آمد كه به پيامبر گفته بودند كه سلام دادن به شما را مى دانيم، ولى صلوات بر شما چگونه است؟
پيامبر پاسخ فرمود: تقولون اللهم صل على محمد و آل محمد كما صليت و باركت على ابراهيم و آل ابراهيم انك حميد مجيد
مأمون به اهل مجلس خود كه همه از علماى مذاهب اسلامى بودند گفت: آيا در اين باره (صلوات بر پيامبر به صورت فوق ) اختلافى به چشم مى خورد؟
آنها گفتند: نه و در اين باره همه امت (مذاهب) متفق اند مأمون به امام هشتم گفت: آيا درباره آل پيامبر توضيحى داريد؟
امام فرمود: به من بگوييد مراد از "يس و القرآن الحكيم" كيست؟آنان گفتند: شكى نيست كه منظور از يس محمد صلى الله عليه و آله است.

-رجوع به این آیه که-

در آیه 130 سوره صافات داریم «سلامٌ علی الیاسین» - که طبق قرائت دیگری -  «سلامٌ علی آل یاسین» این آیه یعنی سلام بر آل پیامبر.

در تفسیر ذیل این آیه اشاره شده که طبق قرائت اول منظور از الیاسین، حضرت الیاس(ع) می‏باشد و احتمال اینکه منظور "آل یاسین" باشد به دلیل اینکه(تنها با اختلاف یک آبه) در آیه 132 می‏فرماید «اِنه مِن عِبادنا المؤمنین» رد می‏شود. چون ضمیر "اِنه" به مفرد مذکر که در این آیه احتمالاً منظور از آن حضرت الیاس(ع) بوده است برمی‏گردد و مطابق جمع مذکر که به "آل یاسین" برگردد نیست.

 حال 2 سوال مهم (البته تا قبل از خواندن کامل این متن!) مطرح می‏شود:

۱. آیا حدیث نقل شده از حضرت امام رضا (ع) معتبر نمی‏باشد؟

۲. مگر نه اینکه قرآن همین است که اکنون در دست ماست و بدون تغییر به ما رسیده است، پس تکلیف دو نوع قرائت برای قرآن در یک آیه چیست؟

 بحث‏هایی شد، اما جوابی که قانع کننده باشد بدست نیامد، تا اینکه خداوند یکی از دانشجویان با علم و فضل را در مقابل ما قرار داد، اهل شهر علم و فضل؛ قم.

جواب‏های ایشان که بسیار قانع‏کننده‏تر از تمام بحث‏ها بود:

 ۱. -  حدیث می‏تواند درست باشد.

-  اما تکلیف ضمیر "ه" در "اِنه" که به مفرد اشاره دارد چه می‏شود؟

-  در کلام عرب، گاهی برای زیبایی سخن ممکن است از قواعد تخلف شود، و به سبک و سیاق متن می‏توان از جمع به عنوان مفرد یا به عکس استفاده شود. کما اینکه در برخی موارد حتی مذکر و مؤنث بودن نیز باعث  استفاده درست از فعل نمی‏شود. عرب می‏گوید: "طَلَعَت الشمس"، اما گاهی هم پیش می‏آید که می‏گوید "طَلَعَ الشمس". یعنی با اینکه "شمس" مؤنث است، از فعل مذکر استفاده شده است که بستگی به نوع متن و زیبایی جمله‏ای دارد که در آن به کار می‏رود.

 

۲. -  چون قرآن به سرزمین‏های مختلف اسلامی برده شده که همه یک زبان نداشته‏اند، حتی اعراب در مناطق مختلف شبه‏جزیره عربستان لهجه‏های تا حدی متفاوت دارند در برخی از قرائت‏ها تفاوت اندکی وجود دارد،هفت قرائت معروف داریم. مثلاً می‏گویند: "مَلِک یوم‏الدین" که مصطلح عرب حجاز"مالک یوم‏الدین" است.



منبع